Ratten, bier en fakkels: welkom bij de Breda Loco’s

“Trommels komen er bij ons niet in. Oppleuren.”

|
apr. 13 2018, 3:24pm

“Mensen denken waarschijnlijk dat we de lelijkste modellen ooit zijn”, zegt Bram van Doorn lachend als hij voor de Grote Kerk van Breda poseert samen met Martijn Koks en Iwan Maters. We schieten voorafgaand aan het interview met de Breda Loco’s snel een paar plaatjes in het centrum van Breda. De mannen voelen zich waarschijnlijk beter op hun gemak op de tribune dan voor de camera. We duiken dus maar gauw de kroeg in.

Bram, Martijn en Iwan zijn leden van de Breda Loco’s, een groep van rond de honderd fanatieke supporters van NAC Breda, die verspreid door heel het Rat Verlegh Stadion zitten. Martijn is een van de oprichters en voorzitter, Bram zit onder meer in de Clubraad NAC en Iwan houdt zich vooral bezig met opzetten van grootschalige sfeeracties. In aanloop naar de derby tegen Willem II spreken we de Breda Loco’s over hun clubliefde voor NAC, een tripje naar Manchester City en ludieke sfeeracties.

VICE Sports: Jongens, hoe zijn de Breda Loco’s begonnen?
Martijn: We zijn rond 2001 onofficieel begonnen met een paar man, uit onvrede over de officiële supportersvereniging. Die organiseerden in onze ogen alleen maar rik-avonden. Wij voelden ons daar niet in thuis. In 2003 speelde NAC uit tegen Newcastle United. Er was qua reizen geen goedkoop alternatief voor de busreis van de officiële supportersvereniging. Toen hebben we de Breda Loco’s officieel opgericht om zelf een buscombi te organiseren.

Sindsdien hebben jullie een hoop reizen en sfeeracties georganiseerd. Op welke sfeeracties zijn jullie het meest trots?
Martijn: Het is makkelijk om nu over grote doeken te beginnen, maar ik ben persoonlijk het meest trots op acties in het stadion die misschien over het randje gingen en waarvan de buitenwacht niet wist dat wij erachter zaten.

Bram (links) en Martijn (rechts) in de kroeg.

Heb je daar een voorbeeld van?
Bram: Ik vond het wel gek toen er in een keer een paar kippen over het veld aan het rennen waren een paar seizoenen terug.
Martijn: Of die ene keer dat er ineens 800 fakkels in het stadion waren. Dat was ook opmerkelijk.
Iwan: Of toen we voor de derby tegen Stillem II (Willem II, red.) Tilburg tot stiltegebied verklaarden. Hadden we met een groep allemaal borden uitgezaagd in de vormen van konijnen, vossen, schildpadden en veel ratten. Vooral heel veel ratten. Die hadden we door heel Tilburg gezet met bordjes erbij: “Pas op. Stiltegebied.”

Heeft Willem II ook weleens wat moois teruggedaan richting jullie?
Martijn: Willem II had een keer een goede actie bij ons, moet ik eerlijk zeggen. Toen hadden ze duizend kilo mest neergelegd bij ons stadion. Wij zijn toen rondgegaan met de pet en hadden binnen twee minuten 800 euro bij elkaar. Daarvan konden we 4000 luiers kopen. Die hebben we opgehaald en bij het stadion van Willem II gedropt, met de tekst “Hou je eigen stront bij je” erbij. Dat was een leuk spel over en weer.
Iwan: Met die luiers hebben ze vervolgens allemaal kinderdagverblijven blij gemaakt in Tilburg.
Bram: Ik vond onze leukste actie tegen Willem II de bushokjesactie. Toen degradeerde Willem II en hadden we de dienstregelingen in alle Tilburgse bushokjes vervangen met de kaart van Nederland, met alle speelsteden van de Jupiler League erop, de vertrektijden erbij en de tekst: “Wegens gebrek aan belangstelling is de route naar succes opgeheven”.

De laatste keer ging het er wat minder gezellig aan toe bij Willem II-NAC, toen werden er fakkels gegooid naar NAC-spelers.
Bram: Ik heb voor die wedstrijd voor het eerst in mijn leven getwijfeld om niet naar Willem II te gaan, omdat dit daar altijd gebeurt. Je gaat er naartoe, wordt in een fuik gedreven, kunt geen kant op en er worden brandende fakkels in je vak getyft. Ook cobra’s, geld, hangsloten… alles vliegt je vak in.
Martijn: Een vrijwilliger van ons is nog een keer goed weggekomen uit bij Willem II. Die kreeg een brandende gigavlinder in zijn capuchon gegooid. Een vriend van ons heeft die eruit gepakt en weggegooid, toen ontplofte die. Als zo’n vlinder in je nek ontploft, kan je het waarschijnlijk niet navertellen. Maar laten we dit wel duidelijk maken: wij zijn wel pro pyro. Daar zijn we zelf ook niet vies van. Maar supporters die ermee gooien, moeten zich realiseren dat dat de goedwillende pyro-liefhebbers in een kwaad daglicht stelt.

Wat vinden jullie van trommels op een vak?
Bram: Die komen er bij ons niet in. Oppleuren. Wij zijn ook geen ultra-groep, totaal niet.
Martijn: Ooit heeft iemand geprobeerd een trommel mee te nemen naar NAC. Die trommel is ingetrapt en die gast hebben we nooit meer gezien. Supporterschap moet uit je hart komen en spontaan zijn, dus niet de hele tijd hetzelfde deuntje op een trommel volgen.
Bram: Als je per se de hele tijd wil zingen, ga je maar bij een mannenkoor. En als je per se wil trommelen, ga je maar bij de fanfare. Je moet voetbal beleven. Er moet een interactie zijn tussen wat er op het veld met de spelers gebeurt en wat wij ervaren. Dan kan de sfeer ook best eens kut zijn, zoals bij ons laatst tegen Roda JC. Prima, maakt dat nou uit? Ik snap echt niet dat je negentig minuten lang op dat ding moet jengelen. Sodemieter ook op met een capo. Ik bepaal zelf wel wat ik zing.
Iwan: Aan de wave doen we ook niet trouwens. Die past niet bij NAC, alleen als we 5-0 achter staan.

De laatste training voor play-offs tegen NEC. (Foto: B-Side Rats)

Zijn de sfeeracties en de reizen naar uitwedstrijden de kern van Breda Loco’s?
Bram: Dat niet alleen, ook het meepraten met NAC en het adviseren van de club. Binnenkort komt er weer marketingcampagne aan. De communicatiemanager belt ons dan op met de vraag of we kunnen zitten met een groepje, om samen te brainstormen. In de strijd om promotie is zo bijvoorbeeld de campagne “Operatie Eredivisie” ontstaan.
Iwan: Ook in het kader van- de normalisatie van supporterscultuur kunnen we met de Breda Loco’s een brug slaan.

Wat voor stappen hebben jullie gezet in de normalisatie?
Bram: De samenwerking tussen NAC, de politie, gemeente en supporters is de afgelopen jaren echt heel erg geïntensiveerd. Daar is heel veel vertrouwen ontstaan. Dat Feyenoord-supporters bijvoorbeeld met de auto mochten komen, was onder meer omdat wij aangaven dat we dat wilden en omdat Feyenoord ons gastvrij ontving in Rotterdam. Ook doordat ik in het landelijk Supporterscollectief contact heb met gasten van andere clubs, kan dat makkelijker. We hebben zelfs contact met Willem II.
Martijn: Onze vorige SLO Robert Prins is ook veel bezig geweest met de normalisatie. Die is nu net een maand gestopt, maar zijn opvolger Gijs Kluft snapt het ook perfect, want die komt gewoon van de tribunes af. Hij was een van onze vrijwilligers en werkt nu voor NAC.

Volgens mij valt er wel nog een hoop te verbeteren aan het uitvak bij NAC.
Martijn: Klopt, dat is verschrikkelijk.
Bram: Ik word echt strontziek van dat verhaal, want er zijn echt slechtere uitvakken. We hebben nu ook weer stappen genomen. In plaats van het biertappen, wat fucking lang duurt, hebben we nu plastic flessen met draaidoppen. Iedere club krijgt trouwens bier bij NAC in het uitvak, tenzij ze zelf zeggen dat ze het niet willen. Er is nu een dames-wc gemaakt en het tourniquet gaat weg. Tuurlijk is het geen ideale situatie, maar we doen ons best.
Iwan: Ik zou er niet willen zitten.
Bram: Maar ga naar VVV dan, daar zie je toch ook geen reet?
Martijn: Toch is die voor mijn gevoel beter dan die van NAC. Wij willen het eigenlijk dat het uitvak doorgetrokken wordt naar beneden, zoals het vroeger was. Dan heb je interactie tussen uit- en thuissupporters. Nu hoor je de uitsupporters niet, omdat het geluid in dat – sorry dat ik het zeg Bram – aquarium blijft hangen. NAC heeft het op zijn prioriteitenlijst staan, maar het kost ongeveer een miljoen om aan te passen.
Bram: Dat zou ideaal zijn. Maar NAC kan het niet betalen en de gemeente wil het niet betalen, dus dan ben je snel klaar.

De bootcombi van Breda Loco’s naar RKC. (Foto: Breda Loco’s)

In februari was AZ hier op bezoek, die supporters dronken een biertje in de Beatrix. Zouden jullie dat een vriendschapsband noemen?
Iwan: Nee hoor, verre van.
Martijn: Absoluut niet, we tolereerden elkaar gewoon in het café. Met de Spangenaren van Sparta is dat anders. Met hen voetballen we al jaar en dag in de Andro Knel Bokaal. Van daaruit is wel een band ontstaan. Toen zij nacompetitie speelden, zijn wij ook met een bus naar hen gegaan, en vorig jaar kwamen zij langs bij ons. We zijn goed met de Spangenaren, al is het geen officiële vriendschapsband of zo.
Bram: Ik gun Sparta van alles, maar als een van ons twee uit de Eredivisie moet vliegen, dan sta ik te zwaaien op de kade.
Martijn: We zingen wel altijd “Sparta is de club van Rotterdam”, dat dan weer wel.

Zijn er buitenlandse clubs waarmee jullie banden hebben?
Bram: Lokeren, Sankt Pauli en vanuit NAC volgens mij ook Celtic, maar vanuit Celtic geloof ik niet naar NAC. En Manchester City natuurlijk he! Haha.
Iwan: Daar zit het geld, haha.
Martijn: We zijn laatst wel een keer naar City geweest, op eigen kosten natuurlijk. Hebben we een AirBnB gehuurd, zijn we gewoon gaan zuipen daar. Dat was tegen Newcastle United, met een hattrick van Sergio Agüero.

Sfeer in de play-offs. (Foto: B-Side Rats)

Hoe vonden jullie het bij City?
Martijn: Ja, het is daar heel anders. Eigenlijk passen wij daar niet.
Bram: De supporters hebben daar eigenlijk geen binding meer met het stadion en de club. Dus het wordt daar zo georganiseerd dat je samenkomt in je wijk. In dit geval hadden we contact met een groep die verzamelde bij een baan voor lawn-bowling, echt Engels is dat. Daarbij stond een houten blokhut. Toen wij daar binnenkwamen leek het net een scene van Green Street Hooligans. Allemaal van die oudere gasten met een bierbuik en tattoos.
Iwan: We stapten die hut binnen en raakten met die gasten aan de praat. Eerst dachten die: wat hebben we nou weer aan onze fiets hangen? Maar toen liet ik wat foto’s en filmpjes zien van onze acties. Keken ze elkaar aan van: what the fuck is dit? Vonden ze heel gaaf.

En toen?
Bram: Het bleken fucking relaxte gasten te zijn. Gingen we met hen in de bus naar het stadion. Daarna zijn we nog naar de pub geweest en uiteindelijk bij iemand thuis beland. Zijn vrouw lag al te slapen, kwamen wij met tien gasten apelazerus het huis in.
Martijn: Daar stond in de woonkamer een koelkast met bier naast de bank. Geniaal. Een week later kwamen die gasten in Breda. Die wisten niet wat ze meemaakten.
Iwan: Zal ik nu even bier halen trouwens?
Bram: Je heet niet voor niets “Iwan Bier Halen”.

[Iwan gaat bier halen]
Martijn: Toen we in het stadion van City waren, mocht je geen bier op de tribune. Dus wij schonken bier in koffiebekers en namen het zo mee de tribune op. Zo legendarisch is dat niet, maar dat vonden ze bij City wel. Wij lieten daarvan na de wedstrijd een foto zien aan de supporters van City. “You’re fucking brilliant! Revolutionary!”, zeiden die gasten.
Bram: Wij dachten ook dat NAC niks voor ze zou betekenen, maar al die supporters vroegen ons welke spelers het het beste deden bij ons. Of ze zeiden dat we beter ons best moesten doen, omdat ze wisten dat we laag staan in de Eredivisie. In de kantine van het trainingscomplex draaien ze voor de jeugd samenvattingen af van de wedstrijden van NAC.

Hoe kijken jullie als supporters van de samenwerking van NAC met City?
Bram: Mensen zeggen weleens dat we onze identiteit kwijt zijn omdat we met City samenwerken. Maar bij andere clubs lopen ook vaak zeven of acht huurlingen rond, maar dan van allemaal andere clubs. Wij hebben er zes van dezelfde club en dan zou het in een keer gek moeten zijn.

Een megadoek met de rat van Breda. (Foto: Breda Loco’s)

Wat vinden jullie van Stijn Vreven?
Bram: Geweldig, echt een mooie vent.
Iwan [terug met bier]: Als hij staat de schreeuwen en schelden langs de kant, vraag ik mezelf nog steeds af of hij nou wat overbrengt aan die spelers. Tactisch mist hij volgens mij echt een paar steekjes, maar ik hou echt van dat fanatisme. Dan maar zo gek als een deur en dat hij een paar keer wordt weggestuurd, maar dat is wel wat wij graag zien.
Bram: Hij heeft zijn naam tegen, maar naast het veld bestaat denk ik geen vriendelijkere man dan Stijn Vreven. Die man is echt een schat, niet normaal.
Martijn: Vreven kwam ook met krediet binnen bij de NAC-aanhang. Tijdens een van zijn laatste wedstrijden als speler van ADO werd hij heel de wedstrijd uitgezongen en uitgefloten in Breda. Bijvoorbeeld dat hij transseksueel was of als omgebouwd wijf werkte in het bordeel. Hij werd ook met bier bekogeld. Ging hij naar de zijlijn, pakte hij een halfvol bekertje bier op en atte hij die gewoon leeg. Ja, toen werd hij was iedereen in een keer pro-Vreven en werd hij toegezongen. Zo moet je met supporters omgaan.

Iwan ‘Bier halen’.


Hebben jullie ook met spelers goed contact?

Bram: Ik heb met Nigel Bertrams goed contact, omdat hij tijdens zijn schorsing met mij de B-Side op is gegaan om NAC ook eens van de andere kant te zien.
Iwan: Martijn en ik hebben nu niet meer contact met spelers, vroeger wel. Dat komt doordat we iets ouder zijn dan de spelers van nu. Vroeger hadden wij contact met bijvoorbeeld Jelle ten Rouwelaar, Patrick Zwaanswijk en Anthony Lurling.
Martijn: Iedereen denkt dat Lurling een teringventje en een matennaaier is. In het veld gaat er een knop om bij hem, maar buiten het veld heb ik nooit iemand ontmoet die zoveel met supporters omging, zo gemeend ook. We hadden destijds altijd een eindfeest met supporters, waarbij we de speler van het jaar kozen. Ik belde Lurling op om hem uit te nodigen. Hij vroeg hoe laat het begon, dus ik zei: “Voor jou begint het om tien uur, want dan begint de verkiezing.” Maar hij wilde dat niet weten, hij wilde weten hoe laat het feest begon. Dat was acht uur. “Dan ben ik er om acht uur,” zei Lurling. Stond hij kwart voor acht voor de deur en ging hij uiteindelijk pas om half drie ‘s nachts weg.

Of die keer toen zijn contract afliep, toen kon hij tekenen bij Heerenveen, voor wat meer geld dan hij bij NAC kon krijgen. Ik had hem een berichtje gestuurd dat we een megaspandoek voor hem zouden maken als hij bij NAC zou blijven. Voordat het in de media kwam stuurde hij naar ons een berichtje: “Ik blijf bij NAC, ga maar beginnen.” Dat is toch geniaal?

Zijn er ook spelers met wie het minder liep?
Bram: Weinig. Ik herinner me Ferne Snoyl nog wel. Die verdiende hier bakken met geld, was te dik en speelde niet. Aan het einde van het seizoen namen Rob Penders en hij afscheid. Voor Penders hadden we een mooi spandoek gemaakt met het wapen van Breda erop. Snoyl had de bijnaam Mac Snoyl, omdat hij altijd veel te dik was. Bij hem hadden we van de kruizen in het wapen van Breda het logo van McDonald’s gemaakt. Hij zag dat, draaide zich om en liep van het veld. Die is nooit meer teruggekomen.
Iwan: Dat is ook wel de humor van NAC met spandoeken, geweldig.

Hebben jullie daar nog meer voorbeelden van?
Bram: Het spandoek met “Lieve Patries, wij drinken hier al jaren pies”, toen Patricia Paay in haar bek gepist was. Die was wel leuk.
Martijn: De eerste was voor Fons Spooren. Hij was toen directeur van PSV en was betrapt op seks met kinderen in het park. Toen hadden wij een doek met de tekst “Liever een slok uit de Mark, dan met Fons Sporen naar het park”. De Mark is een rivier hier.
Bram: En laatst “Liever Renate met carnaval dan politiek correct gebral”. Kijk, al die tifo- en ultra-groepen willen alles zo groot mogelijk en zo. Dat vinden wij ook leuk, maar wij halen eigenlijk veel meer plezier aan een last-minute idee, met twintig bier in onze klep. Het ziet er niet uit, maar we hangen het op en lachen. Daar kan ik echt van genieten.

Een steuntje in de rug van Patricia Paaij. (Foto: Breda Loco’s)

Wat vinden jullie vriendinnen van al de tijd die jullie hierin steken?
Martijn: Mijn vriendin heb ik bij NAC leren kennen. Dan zou je denken: die begrijpt dat. Maar dat is tot op zekere hoogte. Soms is ze er echt klaar mee.
Iwan: Mijn vriendin heb ik ook bij NAC leren kennen. Soms vraagt ze zich af of het nou wel nodig is, maar ze weet dondersgoed waar ik mee bezig ben. Dat vindt ze ook wel weer tof. Martijn en ik nemen onze vriendinnen ook mee in de bussen met uitwedstrijden. Die drinken dan net zo hard bier mee, dus dat komt helemaal goed.
Bram: Mijn vriendin komt uit Zwijndrecht en was oorspronkelijk niet voor NAC, inmiddels wel. Ze leeft er ook echt in mee en vindt het mooi. Maar de afgelopen drie weken ben ik door NAC maar een avond thuis geweest. En in het weekend ben ik ook weg.

Heb je daar discussies over?
Bram: Nee, want als je niet thuis bent, kan je ook geen discussies hebben, haha. Nee maar serieus, ze weet dat de drukste maanden eraan komen in het einde van de competitie.
Iwan: Ze zien elkaar wel met kerst.

Wat gaan jullie dit weekend tegen Willem II doen?
Iwan: Dat kunnen we niet zeggen. Ik ga daarover geen open kaart spelen. Maar we zullen erop klappen.

Dit is een verhaal uit De Twaalfde Man , een serie van VICE Sports over fanatieke supportersgroepen in Nederland.

Mis niets! Like VICE Sports Nederland voor je dagelijkse dosis ijzersterke sportverhalen.